Нууц мэдээллийн уурхай

Өнгөрсөн өвөл нэлээд хүйтрэхэд “Могул таун” хорооллынхон даарч зутарсан. Энэхүү зутрахын шалтгаан нь энэ хорооллыг барьсан “Могулскай” компаниас үүдэлтэй гэнэ. Түүнээс гадна тус хорооллын барилгыг тухайн үед улсын комисс хүлээж аваагүй байсан. Гэтэл улсын комисс хүлээж аваагүй, халаалт нь шийдэгдээгүй орон сууцны барилгад оршин суугчдийг оруулаад эцэст нь гамшгийн байдал үүссэн нэрийн дор “Эм Эс Пи Ди” гэдэг хувийн компанийг хохироож захирлыг нь цагдаагаар баривчлуулжээ. “Могул Таун” орон сууцны хорооллын захиалагч “Могулскай” нь “Эм Эс Пи Ди” компаний өмчлөлийн ус, дулааны шугам угсралтын ажилд хөрөнгө оруулалт оруулсны үндсэн дээр энэ уг шугамд холболт хийн “Могул Таун” орон сууцны цогцолборын дулаан болон цэвэр усны хэрэглээгээ хангахаар гэрээ байгуулжээ. Гэсэн ч гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлж хөрөнгөө оруулсангүй. Ингэсээр байтал хүйтэрчээ. Даарч зутарсан оршин суугчид нь Шадар сайдад “аврал” эрсэн захидал бичжээ. “Аврагч” шадар сайд нь гамшгийн байдал үүссэн хэмээн тусгай комиис байгуулж асуудлыг шийдэхийг ОБЕГ-д үүрэгджээ. Ингээд Нийслэлийн Хан-Уул дүүргийн 11-р хороо, Зайсангийн аманд байрлах “Могул таун” орон сууцны цогцолборын “гамшгийн байдлыг” шийдвэрлэх ЭХЯ, БОАЖЯ, Улаанбаатар хотын ерөнхий менежер, инженерийн байгууламжийн хэлтэс, ЦЕГ, МХЕГ, Улаанбаатар Дулааны сүлжээ, Зайсан дэд бүтэц холбоо болон Гал түймэртэй тэмцэх газрын төлөөллөөс бүрдсэн Улсын онцгой комиссийн ажлын хэсэг байгуулагдаж ахлагчаар нь ОБЕГ-ын Гамшгийн шуурхай удирдлагын газрын дарга, хурандаа Б.Ууганбаяр томилогджээ. Гэрээний үүргээ биелүүлдэггүй хувийн компани ийнхүү “гамшгийн байдал” үүсгэж чаджээ. Баянхошууны эцэст биш харин Зайсан амьдардаг хүмүүсийн төлөө Шадар сайд У.Хүрэлсүх маш хүчтэй бүрэлдэхүүнтэй комиссыг маш хурдан байгуулсан байна. 10 өндөр албан тушаалтны бүрэлдэхүүнтэй комисс баячуудын хороолол гэгдэх Зайсанд очиж байдалтай “танилцаад” хурал хийж, “Эм Эс Пи Ди” компанийн өөрийн хөрөнгөөр барьж, ашиглалтад оруулсан ХТП болон ЦТП-д хүчээр холболт хийж, “Могул таун” орон сууцны хорооллыг дулаанаар хангах шийдвэр гаргажээ. Ингэхдээ олон хууль зөрчсөнөөс гадна маш их хүч түрсэн ажиллагаа явуулсан хэмээн хохирсон компани гомдол гаргажээ.

Комисс хоёр удаа  хуралдахдаа тэдэн лүү л дайрсан уур амьсгал дор болжээ. Хамгийн их сүр хүчээ үзүүлсэн нь тус команий захирлыг цагдаагаар баривчлуулан авчирч хуралд суулгажээ. Комиссынхон “Могулскай” хотхон хөлдвөл оршин суугчдыг нүүлгэн шилжүүлэх, нүүлгэн шилжүүлэх зардлыг та нараас гаргуулна хэмээн айлгаж сүрдүүлжээ. Гэтэл анхнаасаа улсын комисс хүлээн аваагүй, халаалт нь шийдэгдээгүй орон сууцны барилгаа өндөр үнээр зарсан “Могулскай” компаний  талаар ямар ч хариуцлага яригдсангүй. Харин ч хаацайлж хамгаалжээ. Улсын комисс хүлээж аваагүй,халаалтанд холбогдоогүй гэдгийг нь мэдсээр байж орсон оршин суугчид “гамшигт өртөгсөд” болжээ. Гамшгаас хамгаалах тухай хуулийн “техникийн холбогдолтой осол’’ гэдэгд үйлдвэрлэл, технологийн горим зөрчигдсөнөөс тоног төхөөрөмж, барилга байгууламж, шугам, сүлжээ эвдрэх, тээврийн хэрэгсэл осолдох сүйрэх, цацраг идэвхт болон химийн хорт бодис алдагдах зэргийг оруулсан байдаг. Гэтэл энэ нөхцөлд ердөө “Могулскай” комдани гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс л асуудал үүссэн байсан. Хуулиар эхлээд гамшгийн нөхцөл байдал үүссэн эсэхийг тогтоох ёстой. Улсын онцгой комисс ажиллах журмын 2 дугаар зүйлийн 2.1.6-д “Улсын онцгой комисс нь гамшгийн цагийн байдлын үнэлгээг мэргэжлийн байгууллага, шинжээчээр хийлгэх үүрэгтэй” гэж заасан. Гэтэл тухайн Улсын онцгой комиссын ажиллах хэсэг болон Шадар сайд нь гамшгийн ажиллагааг тодруулах ажиллагаа явуулаагүй, шинжээч болон мэргэжлийн байгууллага томилоогүй, ердөө л оршин суугчдын хүсэлтийг хүлээн авч гамшгийн нөхцөл байдал үүссэн гэж үзэж тушаал шийдвэр гаргажээ. Ийнхүү Шадар сайдын байгуулсан комиссоос болж  Зайсанд тансаг хороолол барьсан том компани завшиж ЦТП барьсан компани хохироод үлджээ. “Гамшгийн нөхцөл” зарлуулж чадсанаар “Могулскай” өөрт нь л “гамшиг” болсон асуудлаа л маш аятайхан шийдвэрлүүлээд авсан байна. Ийнхүү Монголд “гамшгийн байдал” үүсгэхэд тун амархан болжээ. Тансаг хороололд амьдардаг хэн ч гэсэн Шадар сайдад “авралын захиа” бичээд л “гамшгийн байдал” үүсгэж болох гэнэ. 
 

НУУЦ.мн