Хүүхэддээ ямар үг хэлж болохгүй вэ
Эцэг эхчүүдийн зарим үг хэллэг хүүхдэд буруугаар тусаж сэтгэлзүйн буруу хөгжил руу хөтөлдөг гэнэ. Бүр бяцхан тархийг нь хямрааж сөрөг үйлдэл гаргадаг болгох аюултай аж.
“Алив хурдал түргэл” гэж зандрах нь хүүхдэд бусдын эрхэнд байдаг мэт ойлголт төрүүлж энэ цаашдаа сэтгэлзүйн байнгийн дарамт болон хувирдаг гэнэ. Төрөлхийн удаан хөдөлгөөтнэй ч юм уу ноомой тайван хүүхдэд бүр хүнд тусдаг аж. Томрох тусам өөртөө итгэлгүй зан чанар нь улам ихсдэг гэнэ. Хүүхдээ адгуулж яаруулахын оронд “үүнийг хийхэд чамд хэдэн минут хэрэгтэй вэ” гэх зэргээр хэлж болно.
“Битгий харамлаад бай, өг” энэ үг хүүхдийн өөрийн эрх ашгаа хамгаалдаг болох тэр тэр зүйн сэдлийг нь бөхөөдөг гэнэ. Яваандаа хэн ч чамайг хамгаалахгүй өмгөөлөхгүй гэсэн ойлгоц суулгаж далд айдаст автуулдаг. Үүний оронд бусадтай юмаа солилцох аргыг зааж өгч болно.
“Энэнээс олигтойг хийж чадахгүй байна уу ?” иймэрхүү утга нь хүүхдийн чинь одооны байгаа байдал, чадвар бусдад чамлагддаг, гологддог юм байна гэсэн ойлголт түүнд төрүүлдэг. Би ийм болохоор л эргэн тойрныхон надад ингэж ханддаг юм байна гэсэн сэтгэгдэл бий болсноос хувь хүний өөрийгөө үнэлэх үнэлэмж нь сааталт ордог аж. Үүний оронд ямар ч нөхцөлд хайрладаг гэдгээ хүүхдэдээ мэдрүүлэх арга замыг олох хэрэгтэй. “Чи чаднаа ахиад оролдоод үз, би туслах уу” гэж хэлж болно.
NUUTS.MN Я.Онон
